مثلا سعى عبد را كه در اين اخبار وارد شده حمل مىكنيم بر موردى كه معتق معسر باشد تا با فرموده مشهور تنافى پيدا نكند . متن : ( و لو عجز العبد ) عن السعي ، أو امتنع منه و لم يمكن إجباره ، أو مطلقا في ظاهر كلامهم ( فالمهايأة ) بالهمز ( في كسبه ) بمعنى أنهما يقتسمان الزمان بحسب ما ينفقان عليه ، و يكون كسبه في كل وقت لمن ظهر له بالقسمة . شرح فارسى : مرحوم مصنّف مىفرماين : اگر بنده عاجز و ناتوان گرديد پس حكم اينست كه در كسبش قرار مهاياة مىگذارند . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود از [ عاجز شدن عبد ] اينست كه از كار كردن و درآوردن قيمت نصيب شريك ناتوان شد يا عاجز نگرديد ولى از سعى نمودن امتناع ورزيد و از آنطرف اجبارش ممكن نبود يا طبق آنچه از ظاهر كلمات استفاده مىشود حتّى با امكان اجبار حكم اينست كه در كسبش قرار مهايات مىگذارند و مراد از [ مهايات ] آنست كه عبد و شريك معتق زمان را بين خود تقسيم مىكنند و طبق قراردادى كه فيما بين منعقد مىشود مقدارى از زمان معيّن شده تعلّق بعبد پيدا كرده كه در اين زمان هرچه كسب نمود به خودش مربوط است و مقدار ديگرى از زمان مزبور از آن شريك مىباشد كه عبد ملزم است در اين زمان هرچه كسب مىكند بشريك بپردازد . قوله : او امتنع منه : يعنى من السّعى . قوله : و لم يمكن اجباره : يعنى اجبار عبد . قوله : او مطلقا : يعنى و لو اجبارش ممكن باشد .